Loading ...
Γιατί επιλέξατε τώρα να επισημοποιήσετε το ενδιαφέρον σας για την προεδρία;
Η πρόσκληση που έχω απευθύνει στους πολίτες αποτελεί προέκταση και επισημοποίηση μιας διεργασίας που ανέπτυξα έντονα τους τελευταίους μήνες. Έχω ήδη συναντηθεί σε ανεπίσημο επίπεδο με χιλιάδες συμπολίτες μας σε μικρές συγκεντρώσεις μέσα από ένα ιδιαίτερα εντατικό πρόγραμμα. Έχω ακούσει πάρα πολλά, έγνοιες και αγωνίες. Ξέρετε, μέσα από τις τοποθετήσεις της κοινωνίας βγαίνει πάρα πολλή σοφία. Οι έγνοιες των πολιτών σε ζητήματα που δεν αποτελούν κύρια θέματα συζήτησης από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης δείχνουν πόσο πολύ περιορισμένη είναι πολλές φορές η πολιτική ζύμωση όπως γίνεται σήμερα μέσα στα στενά πλαίσια ενός πολιτικού μικρόκοσμου. Οι πολίτες δεν ανέχονται την πολιτική συζήτηση να περιορίζεται στις ατάκες και τις κοκορομαχίες και να αγνοεί βασικά θέματα που κάθε άνθρωπος βιώνει καθημερινά στην προσωπική και επαγγελματική του δραστηριότητα.
Καθορίζετε μια δική σας ατζέντα ή των πολιτών…
Η διαδικασία που έχω εξαγγείλει αυτό το περιεχόμενο έχει. Να δοθεί η ευκαιρία στην κοινωνία να βάλει τη δική της ατζέντα ζητημάτων. Να συζητήσουμε μαζί την προοπτική να μετατραπεί η Κύπρος μας σε ένα πραγματικά σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος. Ένα κράτος που κατά τη δική μου άποψη πρέπει να ξεπερνά τις μετα-αποικιακές και ανατολίτικες νοοτροπίες που κουβαλούμε μαζί μας από τον περασμένο αιώνα, από τη δεκαετία του ‘60.
Πέρα από το ότι θα βρίσκουν απέναντί τους έναν άνθρωπο πρόθυμο να ακούσει, να εισπράξει και να ανταποδώσει σε εκείνα τα μεγάλα ζητήματα που αφορούν τον ίδιο τον πολίτη, υπάρχουν οι αδυσώπητοι αριθμοί, οι οποίοι αυτή την στιγμή είναι εναντίον σας. Πώς θα κάνετε αυτή την ανατροπή;
Ακριβώς είναι αυτό που είναι το ζητούμενο της πορείας που έχω εξαγγείλει και η οποία θα οδηγήσει στην τελική μου απόφαση τον προσεχή Μάιο. Θα εξαρτηθεί από τους ίδιους τους πολίτες κατά πόσο θέλουν να ξεφύγουν από τα στεγανά των κομμάτων και των αριθμών. Και αν απέναντι στη σημερινή παράταξη κομματικών ηγεσιών είναι έτοιμοι να αντιπαρατάξουν μιαν ευρύτερη, ουσιαστική και δυνατή κοινωνική συμμαχία πολιτών. Αν είναι έτοιμοι να διεκδικήσουν επιλογές δικές τους και όχι επιλογές του κομματικού παρασκηνίου και των πολιτικών συναλλαγών.
Μεγάλο το στοίχημα..
Το στοίχημα που θέλουμε να κερδίσουμε είναι να φύγουμε από την αριθμητική των κομματικών μαθηματικών. Η θεώρηση ότι οι κομματικές ηγεσίες μπορούν να κουβαλούν τους ψηφοφόρους μέσα σε χαρτοφύλακες ανταλλαγής προκειμένου να τους συναλλάσσουν για να απολαμβάνουν την εξουσία είναι παρωχημένη. Η κοινωνία έχει προχωρήσει πολύ για να ανέχεται τέτοιους πατερναλισμούς και μας το υποδεικνύει με κάθε ευκαιρία. Ο πολίτης δεν είναι πια δεδομένος για κανένα.
Και εσείς προέρχεστε από ένα κομματικό χώρο. Η παρουσία σας στην Ευρώπη είναι που σας κάνει να μετακινηθείτε ευρύτερα στην κοινωνία των πολιτών;
Σίγουρα η παρουσία μου στην Ευρώπη και ιδιαίτερα τώρα στο Κοινοβούλιο μού έδωσε την ευκαιρία να εμβαθύνω σε μια σειρά από πολιτικές και θεματικές που ξεπερνούν κατά πολύ το προηγούμενό μου αντικείμενο του Υπουργού των Εξωτερικών. Με έχει οπλίσει με πολλές νέες ιδέες και απόψεις οι οποίες δεν έρχονται από τον ¶ρη αλλά έρχονται ακριβώς από την ίδια την Ευρώπη. Προέρχομαι από τον κομματικό χώρο στον οποίο δραστηριοποιούμαι. Εγώ δεν αποβάλλω την ταυτότητά μου, ούτε την ιστορία μου, ούτε τις πεποιθήσεις μου. Το θεωρώ αναξιοπρεπές να το κάνει ένας πολιτικός αυτό. Λέω όμως ότι πρέπει να προχωρήσουμε ευρύτερα προς τους πολίτες, αναζητώντας ένα κίνημα που να ανταποκρίνεται στους σύγχρονους, ευρύτερους ορίζοντες της κοινωνίας.
Δεν απευθύνεστε στα κόμματα;
Δεν υποτιμώ τα κόμματα, ούτε την προσφορά τους, ούτε τη σημασία τους, είναι τα κύτταρα της δημοκρατίας. Αν υπάρχουν κόμματα που θέλουν να ενταχθούν κάτω από την ομπρέλα αυτού του ευρύτερου κινήματος που καλύπτει χωρίς προκαταλήψεις όλους τους ορίζοντες και όλο το φάσμα των ιδεολογιών για μια νέα Κύπρο, μια σύγχρονη Κύπρο, την ευρωπαϊκή Κύπρο του 21ου αιώνα είναι ευπρόσδεκτα, αλλά κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις και προπαντός χωρίς δεσμεύσεις και εξαρτήσεις.
Είναι λογικό να κινηθείτε σε αυτή την τακτική με δεδομένο ότι έχετε απέναντί σας μια ευρεία συμμαχία η οποία προσπαθεί να διευρυνθεί ακόμα περισσότερο και να αναζητήσετε αποδέσμευση των πολιτών. Πού στηρίζετε την αισιοδοξία σας ότι μπορεί να γίνει αυτή η ανατροπή από μέρους των ενεργών πολιτών;
Μέσα από τις συναντήσεις που είχα με εκατοντάδες πολίτες και με αυτές που αναμένω να έχω και ελπίζω να συμπληρώσουν αυτή μου την άποψη μέχρι το Μάιο, πιστεύω μέσα από όλους τους κομματικούς σχηματισμούς υπάρχουν αδέσμευτοι πολίτες. Υπάρχουν πολίτες που ενεργούν σύμφωνα με την κρίση τους και σύμφωνα με τη δική τους επιθυμία. Που αγωνιούν να προχωρήσουμε μπροστά, σε κάτι το εντελώς διαφορετικό από όσα ξέραμε μέχρι σήμερα. Που έχουν τη βούληση να προχωρήσουν σε ρήξη με τη συντήρηση και τα κατεστημένα όπως αυτά διαμορφώθηκαν από τη δεκαετία του ‘60 και μετά. Δεν είναι θέμα αισιοδοξίας. Είναι κατά τη γνώμη μου ζήτημα ανάγκης για την Κύπρο σήμερα. Αν αυτή τη γνώμη τη συμμερίζονται και οι πολίτες είναι το ζητούμενο της πορείας που έχω εξαγγείλει.
Υπάρχει περίπτωση να μην είστε υποψήφιος;
Ακούστε, εγώ το ενδιαφέρον μου δεν το έχω κρύψει. Θέλω να είμαι καθαρός και ευθύς απέναντι στους πολίτες. Είμαι σε δρόμο υποψηφιότητας για τις προεδρικές εκλογές. Προτού όμως καταλήξω στην τελική μου απόφαση, θέλω να έχω την ανταπόκριση που διαπιστώνω ότι έχω από ένα ευρύτατο φάσμα της κοινωνίας. Από ανθρώπους που μπορούν να λειτουργούν χωρίς δεσμεύσεις πέραν από τους παραδοσιακούς κομματικούς χώρους.
Δεν υπάρχει ο κίνδυνος να σας πουν ότι συμβάλλετε και εσείς στην απαξίωση της πολιτικής ζωής όπως την γνωρίζουμε σήμερα, αφήνοντας κατά μέρος τα κόμματα;
Εδώ είναι η ουσία της όλης ιστορίας που πρέπει να συνδέεται και με το ίδιο το πολίτευμα της Κύπρου. Το προεδρικό σύστημα στον τόπο μας στρεβλώνεται όταν συγχέουμε την προεδρική με την κοινοβουλευτική δημοκρατία. Στα κοινοβουλευτικά συστήματα χρειάζονται κόμματα ή συνασπισμοί κομμάτων για να κυβερνήσουν. Στο προεδρικό σύστημα υπάρχει ένα απευθείας συμβόλαιο που συνάπτει ο Πρόεδρος ως άτομο με τον λαό. Στο ερώτημα ποιος κυβερνά, ο Πρόεδρος ή τα κόμματα, την απάντηση τη δίνει το Σύνταγμα. Τα κόμματα στην Κύπρο έχουν αδιαμφισβήτητα εξαιρετικά σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν ιδιαίτερα στους κόλπους της νομοθετικής εξουσίας. Διότι η Νομοθετική εξουσία όντας πλήρως απαλλαγμένη από την εκτελεστική, ασκεί τον πραγματικό έλεγχο που εξισορροπεί το πολίτευμα. Για μένα άλλωστε, είναι προσόν ένας Πρόεδρος να μην έχει την πλειοψηφία στη Βουλή. Αποφεύγεται έτσι η αλαζονική και αυταρχική νοοτροπία που δεν ταιριάζει στη σύγχρονη κοινωνία.
Στρατηγική για λύση σε δύο στάδια
Θα έχετε απέναντί σας τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον κ. Παπαδόπουλο. Αυτό δείχνουν όλοι οι σχεδιασμοί και όλες οι πολιτικές τακτικές που γίνονται από πλευράς της συμπολίτευσης. Τι είναι αυτό που θα κάνει τη διαφορά στη δική σας πρόταση, ιδιαίτερα στο Κυπριακό, έναντι της δικής του η οποία έχει δοκιμασθεί εδώ και τέσσερα χρόνια;
Πρέπει να χαραχθεί μια άλλη πορεία και στρατηγική στην αναζήτηση της επίλυσης του Κυπριακού. Η άλλη πορεία την οποία εγώ πρεσβεύω, ξεφεύγει από τις λογικές όχι μόνο της διακυβέρνησης Παπαδόπουλου αλλά και από τις λογικές όλων των προηγούμενων διακυβερνήσεων, ακόμα και εκείνης της οποίας εγώ συμμετείχα ως Υπουργός Εξωτερικών. Η στρατηγική που χαράχθηκε από την Κύπρο και την ηγεσία της από το 1974 μέχρι σήμερα έχει αποτύχει. Δεν μας φέρνει ή δεν θα μας αφήσει να φτάσουμε ποτέ στην πολυπόθητη απελευθέρωση των κατεχομένων μας. ¶ρα απαιτείται μια νέα στρατηγική.
Τι συγκεκριμένα εισηγείστε;
Πρώτα απ’ όλα απαιτείται επιτέλους να παντρέψουμε τις δυο φιλοσοφίες που υπήρχαν πάντοτε στην Κύπρο, η ύπαρξη των οποίων δεν επέτρεπε στο εσωτερικό μέτωπο να αντιμετωπίσει ενωμένο και να επιδιώξει σωστά την ποθητή λύση. Η δική μου εισήγηση στοχεύει στο να παντρευτούν αυτές οι δυο φιλοσοφίες μέσα από την στρατηγική της λύσης σε δυο στάδια. Για να αντιμετωπιστεί ακριβώς η ανάγκη να ανταποκρίνεται η λύση στις ανησυχίες και τις φοβίες και της μιας κοινότητας και της άλλης, μέσα από δικλίδες περιοριστικές σε πρώτο στάδιο, μόνο όμως αν συμφωνηθεί από την αρχή ότι στο δεύτερο στάδιο και όταν εκλείψει η δυσπιστία και των δυο κοινοτήτων, θα εκλείψουν και αυτές.
Θα βρείτε μπροστά σας το σχέδιο Ανάν - έχουμε μείνει αγκυλωμένοι στην προ του δημοψηφίσματος περίοδο - Εδώ με την κατάθεση της πρότασής σας για λύση σε δυο στάδια δεχθήκατε κριτική.
Πρώτα απ’ όλα, δεν θα βρω μπροστά μου το σχέδιο Ανάν. Ίσως αυτό να γίνει στο πλαίσιο και για τους σκοπούς μιας προεκλογικής εκστρατείας, αλλά η Κύπρος δεν θα βρει ξανά μπροστά της το σχέδιο Ανάν. Αυτή είναι η δική μου πρόβλεψη. Έχει γίνει παγκοσμίως αντιληπτό ότι το σχέδιο Ανάν, κάτι παρόμοιο, ή κάτι το οποίο θα προσομοιάζει με εκείνη τη φιλοσοφία, θα διατρέχει τον κίνδυνο να απορριφθεί και πάλι από τον κυπριακό λαό. Αυτό θα είναι ένα μεγάλο σφάλμα την στιγμή που σήμερα ο κίνδυνος της διχοτόμησης παραμονεύει πραγματικά. Θα γίνουν συζητήσεις - είμαι σίγουρος - για το σχέδιο Ανάν. Όσοι θέλουν να καπηλευθούν την απόφαση του 76% είναι λογικό ότι θα θέλουν να οχυρωθούν πίσω από αυτό το 76%, όμως τα πράγματα δεν είναι έτσι. Ο λαός δεν είναι και δεν μπορεί να είναι διχασμένος όσον αφορά την υπόθεση του σχεδίου Ανάν προκειμένου να εξυπηρετούνται εσωτερικές σκοπιμότητες.
Αναλαμβάνω ευθύνη σε ό,τι μου αναλογεί
Υπηρετήσατε σε πολιτειακά αξιώματα εσείς όντας μέλος της κυβέρνησης Κληρίδη. Αναλαμβάνετε και σεις μερίδιο ευθύνης για αυτά που ζούμε σήμερα, την απαξίωση της πολιτικής και των πολιτικών;
Επιτρέψτε μου, επειδή κάνατε αναφορά στον Πρόεδρο Κληρίδη προς τον οποίο η αφοσίωση και η αγάπη μου είναι και θα παραμείνει πάντοτε αναλλοίωτη, να σημειώσω ότι δεν σημαίνει ότι δεν φτάνει κάποια στιγμή, που κάποιος πολιτικός ο οποίος οφείλει την προηγούμενή του πορεία στον Γλαύκο Κληρίδη - όπως εγώ - δεν έχει την ευχέρεια να χαράξει τον δικό του αυτόνομο και αυτόφωτο δρόμο. Αυτού λεχθέντος, ναι, αναλαμβάνω το μερίδιο που μου αναλογεί στα θέματα εκείνα που ως μέλος της Κυβέρνησης είχα τη συλλογική ή την προσωπική ευθύνη. Όχι όμως πέραν αυτών.
Τέρμα στις πολιτικές στρεβλώσεις
Σε ό,τι αφορά την άσκηση ακόμα και της εσωτερικής διακυβέρνησης είναι τα πάντα καθηλωμένα υπό του Κυπριακού.
Η δική μου πρόθεση, είναι σε αυτή τη διαδικασία να συζητήσω με κόσμο το εθνικό θέμα σε ίσο χρόνο με την αναγκαία συζήτηση για το να καταστεί η Κύπρος σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος. Αυτό, άλλωστε αν επιτευχθεί, τίθεται και στην υπηρεσία των προσπαθειών επίλυσης του Κυπριακού. Αν θέλουμε στην Ευρώπη να μην είμαστε ένα μονοθεματικό κράτος αλλά ένα κράτος που συμμετέχει στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι σε όλα του τα θέματα, όπως κάνουμε εμείς οι ευρωβουλευτές στο Ευρωκοινοβούλιο και που δυστυχώς δεν κάνει η Κυβέρνηση, τότε στα συμβούλια θα έχουμε μεγαλύτερη αξιοπιστία για να τύχουμε της απαραίτητης υποστήριξης των εταίρων μας στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού. Είναι όντως δυστύχημα το ότι είμαστε στο σημείο όπου ο πολιτικός διάλογος περιορίζεται στο Κυπριακό, στο βαθμό που στραγγαλίζεται η οποιαδήποτε συζήτηση για τα τόσα άλλα πολλά θέματα που απασχολούν τους πολίτες. Αυτά τα άλλα θέματα είναι που προκύπτουν και θα προκύψουν από το διάλογο που έχω εξαγγείλει. Η έλλειψη της συζήτησης για όλα αυτά τα υπόλοιπα ζητήματα τα αφήνει σε μια καθήλωση και μιζέρια. Είθισται οι πολιτικοί να τα αποκοιμίζουν ή να νιώθουν ότι δεν έχουν λαϊκή εντολή για να επιβάλλουν τις μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται, για να ανταποκριθούν σε αυτές τις λαϊκές έννοιες. Η έλλειψη ακριβώς του διαλόγου επιτρέπει στους πολιτικούς να χρησιμοποιούν το Κυπριακό για να αναρριχούνται ή όχι στην εξουσία. Αυτή η πολιτική στρέβλωση πρέπει να τερματιστεί. Πρέπει να βοηθήσουμε το λαό να προχωρήσει σε αυτές τις ρήξεις με τη συντήρηση και τα κατεστημένα που σας μίλησα προηγουμένως.
Ν’ αποβάλουμε την παθητική θέση
Δεν είναι το πιο εύκολο και πιο ανώδυνο πεδίο το Κυπριακό; Ο καθένας ανέξοδα μπορεί να πουλά πατριωτισμό…
Επιτρέψτε μου να θεωρώ ότι η ιστορία μου και η σταδιοδρομία μου απέδειξαν ότι το τελευταίο πράγμα που θα ήθελα να κάνω είναι να πουλήσω πατριωτισμό. Με αυτό που λέω δεν υποτιμώ και την αξία του πατριωτισμού, διότι οι Κύπριοι πρέπει να είναι πατριώτες. Ένα σημαντικό στοιχείο του πατριωτισμού είναι να αποβάλουμε από μέσα μας αυτή την παθητική αποδοχή της θέσης ότι εκείνοι από εκεί και εμείς από εδώ. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι από εκεί είναι η Τουρκία με τους έποικους, με το στρατό με ένα πληθυσμό που συνεχώς ανεβαίνει και που ίσως μια μέρα αν συνεχίσει αυτός ο ρυθμός πιθανό να καταντήσει εμάς τους ελληνοκύπριους μειοψηφία στην Κύπρο.
Πολύ λανθασμένη η διαχείριση του «όχι»
Όντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και έχοντας και την εμπειρία ως Υπουργός Εξωτερικών διαπιστώνετε έλλειψη υποστηρικτών στο διεθνές πεδίο;
Είμαστε μια μικρή χώρα που δεν έχουμε ούτε την στρατιωτική δύναμη ούτε τη γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας. Δεν είχαμε ποτέ τη σύγκλιση συμφερόντων με χώρες όπως τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία και στηριζόμαστε στη διεθνή συμπάθεια. Τη διεθνή συμπάθεια όμως, δεν την έχουμε απολέσει επειδή είπαμε όχι στο δημοψήφισμα. Όχι είπαν και οι Γάλλοι και οι Ολλανδοί. Οι Ευρωπαίοι είναι δημοκρατικοί άνθρωποι και δέχονται τις αποφάσεις των λαών. Εκείνο όμως που κάναμε είναι ότι διαχειριστήκαμε πολύ λανθασμένα το όχι. Διαχειριστήκαμε το όχι με άρνηση πάνω στην άρνηση, με αποτέλεσμα να μην μιλά κανένας σήμερα στο εξωτερικό για την ουσία του κυπριακού προβλήματος, για το ότι υπάρχουν τουρκικά στρατεύματα κατοχής για το ότι υπάρχουν θύματα και συνέπειες αυτής της κατοχής. Όλοι σήμερα μιλούν για τη δήθεν απομόνωση των «καημένων» των Τουρκοκυπρίων και αν πουν κάτι υπέρ μας αυτό θα αφορά την περιβόητη υπόθεση του πρωτοκόλλου που κατάντησε η σημαία μας, αλλά που ούτε το Κυπριακό λύνει ούτε και μας οδηγεί πουθενά.