Το περιβάλλον αποτελεί μείζον πρόβλημα της ανθρωπότητας.

Οι κλιματικές αλλαγές και τα άλλα μεγάλα περιβαλλοντικά προβλήματα με τις συναθροιστικές τους αρνητικές επιπτώσεις, επιβάλλουν σε όλους μας αλλαγή νοοτροπίας σε σχέση με το περιβάλλον. Για μένα, το περιβάλλον δεν αποτελεί απλά μια από τις προτεραιότητες της Προεδρίας μου. Είναι ένας από τους βασικότερους πυλώνες της πολιτικής μου. Η πενταετία της προεδρίας μου, θα ταυτιστεί με μια πλήρη αλλαγή πολιτικής στα θέματα περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής.

Η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνέβαλε καταλυτικά στη διαμόρφωση ενός πλαισίου νομοθεσιών και προγραμμάτων. Όμως, για την ουσιαστική αντιμετώπιση των σοβαρών περιβαλλοντικών προβλημάτων χρειάζεται, τώρα, να δοθεί έμφαση:

• στην ολοκληρωμένη προσέγγιση στη χάραξη πολιτικής και την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης σε όλες τις πολιτικές,

• την αποτελεσματική εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας,

• την υιοθέτηση εργαλείων στηριγμένων στους μηχανισμούς της αγοράς.

Το λεπτομερές μας Πρόγραμμα για το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη, σας έχει διανεμηθεί. Διαμορφώθηκε από μια ομάδα ειδικών τεχνοκρατών και στα πλαίσια διαλόγου με ενδιαφερόμενους φορείς και πολίτες. Καθορίζει τις βασικές προτεραιότητες και τους στόχους της περιβαλλοντικής μας πολιτικής, που θα επιτευχθούν με προληπτικά, ρυθμιστικά, δημοσιονομικά και εθελοντικά μέτρα. Η ενεργός συμμετοχή όλων των κοινωνικών εταίρων και η ευαισθητοποίηση του πολίτη αποτελούν ουσιαστική προϋπόθεση για την υλοποίηση οποιουδήποτε προγράμματος για το Περιβάλλον σε οποιαδήποτε κλίμακα. Γι αυτό καλώ όλους σε εγρήγορση γιατί «το περιβάλλον δεν μας ανήκει, το δανειστήκαμε από τα παιδιά μας».

Αν υπήρχε η Συνταγματική δυνατότητα, πρώτος θα προχωρούσα στη δημιουργία αυτόνομου Υπουργείου Περιβάλλοντος. Δυστυχώς δεν υπάρχει, αυτή η δυνατότητα. Ωστόσο, τόσο για σκοπούς συντονισμού και εξάλειψης του κατακερματισμού των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων θα διορίσω Υφυπουργό Περιβάλλοντος: ο οποίος θα έχει την πολιτική ευθύνη εφαρμογής της ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής πολιτικής.

Παράλληλα, έχουμε προγραμματίσει:

• Τη δημιουργία Συμβουλίου Περιβαλλοντικής Πολιτικής για την παρακολούθηση και περιοδική αναθεώρηση της πολιτικής για το περιβάλλον και της Στρατηγικής για την Αειφόρο Ανάπτυξη.

• Αξιοποίηση του θεσμού του Επιτρόπου Περιβάλλοντος.

Από την πληθώρα των άλλων μέτρων που περιλαμβάνονται στο Πρόγραμμα, σταχυολογώ τα ακόλουθα:

ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

• Ενδυνάμωση του ρόλου και των δυνατοτήτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ενίσχυση της συνεργασίας των δημόσιων και τοπικών αρχών.

• Ολοκληρωμένος σχεδιασμός των δημόσιων μεταφορών (τραμ, μικρά λεωφορεία, ειδικές λεωφορειολωρίδες).

• Ολοκλήρωση δικτύου ποδηλατοδρόμων.

• Πνεύμονες πρασίνου στις πόλεις μαζί με αθλητικές εγκαταστάσεις.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΗΣ

• Ενοποιημένο Χωροταξικό σχέδιο για τη Νήσο. (βέλτιστη διαχείριση της γης).

• Όπου χρειάζεται να παρθούν αποφάσεις για δέσμευση ή περιορισμό της χρήσης περιουσίας για περιβαλλοντικούς σκοπούς, αυτό θα γίνεται αφού διασφαλιστούν με απόλυτο τρόπο τα δικαιώματα των ιδιοκτητών.

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ – ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

• Δημιουργία Ταμείου Περιβαλλοντικής Δράσης: «Ο ρυπαίνων πληρώνει».

• “Πρασίνισμα” του φορολογικού συστήματος, με μετατόπιση του βάρους προς λειτουργίες και προϊόντα που προκαλούν περιβαλλοντική επιβάρυνση. (π.χ. τέλη συμφόρησης, δημιουργίας και απόρριψης ρύπων, συσκευασιών και αποδοτικής χρήσης νερού, φοροαπαλλαγές, αποσβέσεις ή χορηγίες για επενδύσεις σε περιβαλλοντική τεχνολογία, παραγωγή ή αγορά περιβαλλοντικά φιλικών προϊόντων, οχημάτων και συσκευών).

• Ουσιαστική εφαρμογή του θεσμού των “πράσινων” συμβάσεων στο δημόσιο τομέα, περιλαμβανομένου καθεστώτος προτίμησης “πράσινων” προϊόντων και υπηρεσιών. (π.χ. αγορά περιβαλλοντικά φιλικών οχημάτων, ανακυκλωμένου χαρτιού, ενεργειακά αποδοτικών συσκευών)

ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ / ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

Σας ενημερώνω ότι ενώ έπρεπε να ανακυκλώναμε το 65% των συσκευασιών και των αποβλήτων συσκευασίας με βάση τις νομικές μας υποχρεώσεις που πηγάζουν από το Ευρωπαϊκό Κεκτημένο, μόλις που βρισκόμαστε στο 10 %, περίπου

Στο κεφάλαιο της διαχείρισης των αποβλήτων η Κυβέρνησή μου δεσμεύεται να δώσει άμεση προτεραιότητα στην ανταπόκριση προς τις Ευρωπαϊκές μας υποχρεώσεις.

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ – ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Ενώ, ο στόχος μας είναι όπως μέχρι το έτος 2010 η παραγωγή του 6% της ενέργειάς να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές, βρισκόμαστε ακόμα στο μηδέν.

Το μεγάλο θέμα της ενεργειακής πολιτικής θα αποτελέσει ξεχωριστό κεφάλαιο στο Πρόγραμμα Διακυβέρνησής μου.

Επιγραμματικά αναφέρω τα ακόλουθα:

• Ουσιαστικά κίνητρα για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αυτό που συμβαίνει σήμερα δεν ανταποκρίνεται, ούτε στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ούτε στις απαιτήσεις των πολιτών. Τα κίνητρα, πρέπει να είναι κίνητρα, όχι ταλαιπωρία του πολίτη μέσα σε γραφειοκρατικές διαδικασίες.

• Ενίσχυση του βαθμού ελέγχου της εφαρμογής των δεσμεύσεων στο Σύστημα Εμπορίας Αερίων του θερμοκηπίου.

• Κίνητρα για νέες κατοικίες που θα αξιοποιούν το βιοκλίμα του νησιού.

• Ριζική διαφοροποίηση της πολιτικής κινήτρων ώστε να παρέχει ουσιαστικό πλεονέκτημα στις πιο αποδοτικές συσκευές κάθε τύπου.

• Αξιολόγηση της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς μεγάλων καταναλωτών ενέργειας του δημοσίου και αναβάθμιση της αποδοτικότητάς τους.

• Ενθάρρυνση των βιοκαυσίμων από τοπικά γεωργικά και κτηνοτροφικά πλεονάσματα.

ΥΔΑΤΙΚΟ

• Πρώτη προτεραιότητα η δημιουργία Ενιαίου Φορέα Υδάτων μέσα στους πρώτους έξι μήνες της διακυβέρνησής μου. Εδώ θα πρέπει να τονιστεί η απαράδεκτη καθυστέρηση της απερχόμενης Κυβέρνησης στη σύσταση του εν λόγω φορέα.

• Δημιουργία κεντρικής μονάδας επεξεργασίας υγρών βιομηχανικών αποβλήτων για εξυπηρέτηση των Επαρχιών Λεμεσού και Πάφου, στο πρότυπο της μονάδας που λειτουργεί στη Βαθειά Γωνιά.

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

• Δεν μπορεί να υπάρξει στρατηγική για τον Τουρισμό δίχως ευαισθησία για το περιβάλλον. Για μας το περιβάλλον αποτελεί πυρήνα του τουρισμού.

• Ειδικά για την πολιτική για τα γκολφ, αυτή χρειάζεται αναπροσαρμογή, ώστε να διασφαλιστεί ότι αυτά προωθούνται μέσα στα όρια και τις δυνατότητες των υδατικών πόρων και στα πλαίσια της χωροταξικής πολιτικής.

ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

• Διασφάλιση της ορθολογικής διαχείρισης της περιοχής του Ακάμα, παράλληλα με την υλοποίηση προγράμματος ανάπτυξης των κοινοτήτων. Υιοθέτηση μέτρων για να αποτραπούν κοινωνικές στρεβλώσεις, όπως μεταβιβάσιμα δικαιώματα ανάπτυξης, αποζημιώσεις, ειδικές χορηγίες για την αγορά γης σε ζώνες ανάπτυξης, κ.λ.π. σε στενή συνεργασία με τις κοινότητες. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να επισημανθεί ότι θα προωθηθούν τα διάφορα αναπτυξιακά και άλλα μέτρα, παράλληλα με την ευρύτερη διαδικασία, ώστε να αρχίσουν οι κοινότητες να νοιώθουν τα οφέλη της ανάπτυξης.

• Προστασία πολύτιμων περιβαλλοντικών περιοχών μέσα από την πλήρη και κατά προτεραιότητα εφαρμογή του σχετικού Κοινοτικού Κεκτημένου και επέκταση της προστασίας σε περιοχές τοπικής σημασίας.

• Διατήρηση του Κυπριακού περιβάλλοντος ελεύθερου από Γενετικά Τροποποιημένους Οργανισμούς.

• Ετοιμασία σχεδίου δράσης για την πρόληψη και καταπολέμηση των πυρκαγιών περιλαμβανομένου, αν κριθεί αναγκαίο, Δορυφορικού Συστήματος Άμεσης Ανταπόκρισης. Στα πλαίσια Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας θα επανεξεταστούν και οι διευθετήσεις συντονισμού. Η Γραμματεία θα ανατεθεί σε πρόσωπο κύρους το οποίο θα υπάγεται κατευθείαν στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

• Ετήσια ουσιαστική χορηγία στους εθελοντές δασοπυρόσβεσης.

Το Πρόγραμμά μας για Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη αποτελεί συμβόλαιο για μια πράσινη, αειφόρο, Κύπρο την οποία οφείλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές. Εξάλλου η επένδυση στο περιβάλλον είναι η σημαντικότερη επένδυση για το μέλλον.