ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΣΟΥΛΙΔΗ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

Ήρθε η ώρα να αποκτήσουμε Γενικό Σχέδιο Υγείας

Κυρίες και κύριοι,

Παρουσιάζουμε σήμερα στον κυπριακό λαό το Κυβερνητικό Πρόγραμμα για την Υγεία. Ο στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε υψηλής ποιότητας υπηρεσίες υγείας για όλους τους πολίτες.

Αυτό θα το καταφέρουμε, μόνο με σωστό πολιτικό σχεδιασμό στον ευαίσθητο τομέα της Υγείας και με επένδυση κονδυλίων για την εφαρμογή του Γενικού Σχεδίου Υγείας.

Όπως ξέρετε, προέρχομαι από τον χώρο της Υγείας τον οποίο έχω υπηρετήσει για χρόνια. Ως ιατρός, καταλαβαίνετε ότι νιώθω ιδιαίτερο ενδιαφέρον, και γνωρίζω τα προβλήματα από πρώτο χέρι. Έχω ζήσει τον ανθρώπινο πόνο. Έχω νιώσει την αγωνία των ασθενών και των οικογενειών τους, αλλά και την απελπισία τους πολλές φορές όταν συνειδητοποιούν πως το Κράτος δεν είναι δίπλα τους όταν το χρειάζονται. Έχω δει ανθρώπους να ξοδεύουν οικονομίες μιας ζωής για την ιατροφαρμακευτική περίθαλψή τους, επειδή οι κρατικές παροχές είναι ανεπαρκείς.

Δυστυχώς, η κατάσταση στην Κύπρο σήμερα αποτελεί ντροπή για την εικόνα ενός Κράτους που θα ήθελε να λέγεται σύγχρονο και ευρωπαϊκό:

• Είμαστε η μόνη χώρα από τα 27 μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν διαθέτει Εθνικό Σχέδιο Υγείας!

• Είμαστε επίσης η μόνη χώρα από τις 27, που δεν διαθέτει δική της Ιατρική Σχολή!

• Το ποσοστό της τάξης του 6,4% του ΑΕΠ που δαπανάται για την υγεία είναι πάρα πολύ μικρό. Οι δαπάνες του κράτους για την υγεία, αποτελούν μικρό ποσοστό των συνολικών δαπανών υγείας, σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες μέλη της ΕΕ. Δεν ξεπερνούν το 50% των συνολικών δαπανών για την υγεία, ενώ οι δημόσιες υπηρεσίες καλούνται να εξυπηρετήσουν το 90% του πληθυσμού. Αυτό σημαίνει ότι πάνω από τα μισά λεφτά που ξοδεύονται για την Υγεία, τα βάζουν οι πολίτες απευθείας από την τσέπη τους! Χωρίς να υπολογίζουμε φυσικά αυτά που πληρώνουν για φόρους…

• Οι πολίτες –και μάλιστα την ώρα που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη- έρχονται αντιμέτωποι πολλές φορές με ένα ιδιαίτερα βεβαρυμμένο σύστημα που καθιστά τους λειτουργούς της υγείας αναποτελεσματικούς και με μια απρόσωπη και σκληρή γραφειοκρατία.

Δυστυχώς η κυβέρνηση του απερχόμενου Προέδρου παραμένοντας δεσμευμένη σε μικροπολιτικές, συνέχισε να στηρίζεται σε μια αναχρονιστική δομή με αποικιοκρατικές καταβολές. Δεν επένδυσε στην Υγεία και επέτρεψε την κατασπατάληση των ήδη περιορισμένων πόρων. Το χειρότερο; Άφησε να περάσουν πέντε ολόκληρα χρόνια, χωρίς να εφαρμόσει το Γενικό Σχέδιο Υγείας, το οποίο προετοιμάστηκε από τη διακυβέρνηση Κληρίδη.

Ήρθε η ώρα να αλλάξει αυτή η κατάσταση! Ως πολιτικός, ως ιατρός και ως άνθρωπος, δεσμεύομαι να παλέψω με όλες μου τις δυνάμεις για να προσφέρουμε στον Κύπριο πολίτη ανθρώπινες υπηρεσίες υγείας. Όπως αρμόζει σε ένα κράτος σύγχρονο και ευρωπαϊκό.

Οι συνεργάτες μου κι εγώ έχουμε εκπονήσει ένα καλά μελετημένο και ολοκληρωμένο κυβερνητικό πρόγραμμα για την Υγεία. Η εφαρμογή του στοχεύει στην:

• Προστασία της Υγείας,

• Διαχείριση της ασθενείας,

• Παροχή υψηλού επιπέδου ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης για όλους τους πολίτες, και

• Οικονομική βιωσιμότητα του τομέα της υγείας

Για την επίτευξη του στόχου μας θα εφαρμόσουμε την ακόλουθη πολιτική:

[1] Γενικό Σχέδιο Υγείας (ΓΕΣΥ)

Η Κύπρος στερείται ακόμα ενός ευέλικτου και αποτελεσματικού συστήματος υγείας. Πιστεύουμε ότι το ΓΕΣΥ θα δώσει λύσεις σε χρονίζοντα προβλήματα, όπως είναι η ελλιπής ιατροφαρμακευτική περίθαλψη του πληθυσμού, η συμφόρηση στα δημόσια νοσηλευτήρια, και η αφάνταστη ταλαιπωρία των ασθενών.

ΓΕΣΥ σημαίνει καλύτερες, ποιοτικές, και πάνω απ’ όλα ανθρώπινες υπηρεσίες υγείας με ίσες δυνατότητες πρόσβασης για όλους. Και εννοώ πραγματικά για όλους τους Κύπριους πολίτες: Από την πρωτεύουσα μέχρι το πιο απομακρυσμένο χωριό. Από το νεογέννητο μέχρι τους παππούδες μας που έχουν φτάσει σε βαθιά γεράματα. Από τους πιο ευκατάστατους μέχρι –και ιδίως αυτούς που έχουν πραγματική οικονομική ανάγκη. Όλοι οι άνθρωποι δικαιούμαστε την ίδια αντιμετώπιση την απόλυτα ιδιωτική ώρα του πόνου και της αρρώστιας. Κι αυτό είναι δέσμευση που προέρχεται από έναν άνθρωπο που έχει δώσει τον όρκο του Ιπποκράτη…

Στο πλαίσιο του ΓΕΣΥ θα οργανωθούν οι υπηρεσίες υγείας, και κυρίως η πρωτοβάθμια περίθαλψη και η δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια παροχή υπηρεσιών υγείας.

Η καθιέρωση του ΓΕΣΥ, με όλες τις προβλέψεις για τη σωστή λειτουργία του, αλλάζει συνολικά την εικόνα στο χώρο της Υγείας και βάζει τις στέρεες βάσεις για ένα σύγχρονο σύστημα φροντίδας υγείας για τους πολίτες. Βέβαια, όλα αυτά δεν μπορούν να γίνουν από τη μία μέρα στην άλλη. Απαιτείται χρόνος, αλλά το σημαντικό είναι ότι θα εφαρμόσουμε άμεσες ανακουφιστικές λύσεις, έχοντας την πολιτική βούληση και το συγκεκριμένο σχεδιασμό, ώστε να αρχίσουμε από την πρώτη μέρα τη δουλειά για την εφαρμογή του ΓΕΣΥ. Γι’ αυτό και θα διοριστεί Πολιτικός υπεύθυνος για την υλοποίηση του σχεδίου.

[2] Πλήρης αξιοποίηση του Ιδιωτικού Τομέα Υγείας

Θεωρούμε ότι η στήριξη του ιδιωτικού τομέα υγείας που για χρόνια αγνοήθηκε και παρέμεινε στο περιθώριο, είναι επιβεβλημένη παράλληλα με τη στήριξη των δημοσίων νοσηλευτηρίων. Η ανάπτυξη υγιούς επιστημονικού ανταγωνισμού θα απογειώσει τις υπηρεσίες υγείας και θα προσδώσει σημαντικό διεθνές ιατρικό κύρος στην Κύπρο.

• Για μας είναι ιδιαίτερης σημασίας η σωστή συνεργασία και αλληλοσυμπλήρωση των υπηρεσιών που προσφέρονται από το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Η ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών θα υπόκειται σε συνεχή έλεγχο στη βάση διεθνών προτύπων.

[3] Νέος τρόπος λειτουργίας των δημόσιων νοσοκομείων

Με την καθιέρωση του ΓΕΣΥ, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για ριζικές αλλαγές στη διοίκηση των δημόσιων νοσοκομείων, ώστε να καταστούν οικονομικά ανταγωνιστικά αλλά ταυτόχρονα να παρέχουν ψηλής ποιότητας υπηρεσίες υγείας. Οι βασικές αρχές μας είναι:

• Διοικητική και οικονομική αυτονόμηση. Η Διοίκηση των νοσοκομείων θα γίνεται από ειδική επιστημονική ομάδα επιτελών και από το Διοικητικό Συμβούλιο του κάθε Νοσοκομείου.

• Εφαρμόζεται σύστημα εξωτερικής πιστοποίησης τόσο των ιδιωτικών όσο και των δημόσιων νοσηλευτηρίων που υποβάλλονται συνεχώς σε αυστηρούς ελέγχους της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχουν.

• Σωστός προγραμματισμός για την κάλυψη των σημαντικών ελλείψεων σε προσωπικό που παρατηρούνται σήμερα.

• Καθιερώνεται νέο σύγχρονο σύστημα προμηθειών των νοσοκομείων με απόλυτα διαφανείς διαδικασίες. Το έχω πει και δεν θα κουραστώ να το επαναλαμβάνω: είναι δέσμευσή μου, επί των ημερών μου να υπάρχει διαφάνεια παντού.

[4] Ριζική αναδιοργάνωση του Υπουργείου Υγείας

Για να σχεδιάζεται, διοικείται και συντονίζεται καλύτερα ο χώρος της Υγείας και η κυβερνητική πολιτική. Τονίζω ιδιαίτερα τέσσερις προσωπικές μου αποφάσεις:

• Μετατροπή του υπουργείου σε ένα σύγχρονο, ευέλικτο, επιτελικό όργανο και όχι ένα απλό διαχειριστικό σύστημα.

• Στελέχωση του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας με επιστημονικό προσωπικό καταρτισμένο σε όλους τους καίριους τομείς.

• Αυτονόμηση των δημοσίων νοσοκομείων ώστε να καταστούν οικονομικά και επιστημονικά ανταγωνιστικά.

• Διορισμός πολιτικού υπεύθυνου για την άμεση υλοποίηση του Γενικού Σχεδίου Υγείας.

[5] Δημιουργία Ιατρικής Σχολής

Δεσμευόμαστε να ιδρύσουμε την πρώτη Δημόσια Ιατρική Σχολή στην Κύπρο και να κάνουμε πραγματικότητα ένα όραμα δεκαετιών, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την:

• Αναβάθμιση του επιπέδου των προσφερομένων υπηρεσιών υγείας,

• Εκπαίδευση για τους νέους επιστήμονες της ιατρικής,

• Προώθηση της ιατρικής έρευνας,

• Ανάδειξη της Κύπρου σε περιφερειακό κέντρο υπηρεσιών υγείας.

[6] Νέα πολιτική για τα Φάρμακα

H σημερινή εικόνα της φαρμακευτικής περίθαλψης χαρακτηρίζεται από:

• Έλλειψη στρατηγικής για τη φαρμακευτική περίθαλψη των πολιτών,

• κατακερματισμό σε δημόσια και ιδιωτικά φαρμακεία,

• συνεχή και ανεξέλεγκτη αύξηση των δαπανών,

• αυξανόμενες ουρές και ταλαιπωρία στα κρατικά φαρμακεία.

Στόχος μας είναι η χάραξη συγκροτημένης φαρμακευτικής πολιτικής που να:

• εντάσσεται στα πλαίσια του Γενικού Σχεδίου Υγείας,

• αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες με την εφαρμογή ηλεκτρονικής κάρτας ασθενείας και τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα για τη χορήγηση των φαρμάκων, τον έλεγχο της συνταγογράφησης και τον περιορισμό της πολυφαρμακίας,

• παρέχει στον κάθε πολίτη το άριστο για την ασθένεια του φάρμακο.

[7] Δημόσια Υγεία και Αγωγή Υγείας
(α) Δημόσια Υγεία

Δεσμευόμαστε να αναβαθμίσουμε τις υποτυπώδεις υπηρεσίες δημόσιας υγείας διαθέτοντας τους απαραίτητους πόρους για το σκοπό αυτό και προωθώντας προγράμματα συνεχούς επιμόρφωσης του Προσωπικού των Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας.

Για τη σωστή εφαρμογή της πολιτικής μας, προβλέπουμε την εκπόνηση Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη Δημόσια Υγεία, ώστε να καταγράψουμε και ιεραρχήσουμε τους κινδύνους που απειλούν σήμερα τη δημόσια υγεία στην Κύπρο και να μελετήσουμε τους τρόπους αντιμετώπισής τους.

Προτεραιότητα του προγράμματός της δημόσια υγείας είναι η επένδυση στην προληπτική ιατρική. Γιατί η πρόληψη είναι προτιμότερη, και οικονομικότερη από τη θεραπεία. Προς την κατεύθυνση αυτή, το πρόγραμμά μας προβλέπει μεταξύ άλλων:

Δημιουργία Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων.

Σήμερα, τα προγράμματα πληθυσμιακού ελέγχου συνεχίζουν να χωλαίνουν, ενώ το κράτος συνεχίζει να παίζει ένα δευτερεύοντα ρόλο χωρίς όραμα και προοπτική για τον τόπο. Η ανάπτυξη υπηρεσιών πρόληψης νοσημάτων, που προσβάλλουν χωρίς διακρίσεις τον πληθυσμό της χώρας είναι πρωταρχικός μας στόχος.

Οι σημαντικές κατηγορίες προγραμμάτων πρόληψης θα επικεντρωθούν:

o Στην παιδική – εφηβική ηλικία με την ουσιαστική αναβάθμιση της σχολιατρικής υπηρεσίας που σήμερα υπολειτουργεί και παραμένει υποστελεχωμένη,

o Στα καρδιαγγειακά νοσήματα,

o Στον καρκίνο, και

o Στις λοιμώξεις που συχνότερα προσβάλλουν τον πληθυσμό της Κύπρου.

Για την επίτευξη των πιο πάνω στόχων θα δημιουργηθεί το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων στα πρότυπα των αντίστοιχων κέντρων στις υπόλοιπες χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο τελικός στόχος είναι η συνεργασία μας με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων για την ανάπτυξη και εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης για όλο τον πληθυσμό.

(β) Αγωγή Υγείας

Στοχεύουμε στην εισαγωγή προγραμμάτων συνεχούς αγωγής υγείας από το νηπιαγωγείο μέχρι και το λύκειο. Η αγωγή υγείας χρειάζεται την προσοχή μας, ιδιαίτερα στους νέους, ώστε να καταπολεμηθούν αποτελεσματικά τα χρονίζοντα και συνεχώς διογκούμενα προβλήματα, όπως οι εξαρτήσεις (ναρκωτικά, κάπνισμα, αλκοόλ), η παχυσαρκία, η έλλειψη σεξουαλικής αγωγής και η έλλειψη κυκλοφοριακής αγωγής, η έλλειψη περιβαλλοντικής αγωγής και οικολογικής ευαισθητοποίησης.

Παράλληλα η αγωγή υγείας θα δώσει τις σωστές κατευθύνσεις στα παιδιά μας με σύγχρονα προγράμματα για την περιβαλλοντική εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση, για την καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης, για τη σωστή διατροφή στη βάση της παραδοσιακής μας Μεσογειακής διατροφής, και την προαγωγή της συστηματικής άσκησης για όλους σε συνεργασία με τις μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Και βέβαια, το πρόβλημα των ναρκωτικών είναι ιδιαίτερα σημαντικό και επιβάλλεται να το αντιμετωπίσουμε άμεσα με κοινωνική συναίνεση και συνεργασία όλων. Αλλά εδώ θα επανέλθω με ειδικό, σχέδιο δράσης.

(γ) Ασφάλεια Τροφίμων

Οι αρμοδιότητες και ευθύνες που αφορούν την εποπτεία, και έλεγχο της διατροφικής αλυσίδας είναι αυτή τη στιγμή κατακερματισμένες σε διάφορες υπηρεσίες και Υπουργεία, δυσχεραίνοντας το συντονισμό και δράση των αρμόδιων κρατικών φορέων.

Δεσμευόμαστε για τη δημιουργία Ανεξάρτητου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων, στα πρότυπα των υπόλοιπων Ευρωπαϊκών χωρών, που θα προστατεύει την υγεία του πολίτη μέσω των ακόλουθων μέτρων:

• Γενική εποπτεία, έλεγχο, συντονισμό, ενημέρωση και εκπαίδευση σχετικά με την ασφάλεια και ποιότητα των τροφίμων, τη διατροφή και την περιβαλλοντική υγιεινή,

• Πλήρη διαφάνεια στη σχέση των εποπτικών αρχών και του πολίτη σε σχέση με την ασφάλεια των τροφίμων, με την άμεση και λεπτομερή δημοσιοποίηση των τροφίμων / προϊόντων που διαπιστώνεται ότι υπερβαίνουν τα προκαθορισμένα νομοθετικά όρια,

• Θέσπιση και εφαρμογή αυστηρών ποινών με στόχο την αποτελεσματική δίωξη και συμμόρφωση των παρανομούντων, και

• Συνεχή, λεπτομερή και επιστημονικά ορθή ενημέρωση ή/και εκπαίδευση του κοινού, με στόχο την ενίσχυση της σχέσης του πολίτη με το Κράτος και την αύξηση της εμπιστοσύνης του προς τις εποπτικές αρχές.

[8] Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση

Οι υφιστάμενες δομές των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας παρά τη σχετική πρόοδο, εξακολουθούν να είναι υποβαθμισμένες.

Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση αποτελεί βασική συνιστώσα στα προγράμματα υγείας της δικής μας διακυβέρνησης με:

• Σύγχρονα προληπτικά προγράμματα για όλο τον πληθυσμό αλλά και για τις κοινωνικά ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, όπως οι φυλακισμένοι, και κοινωνικά περιθωριοποιημένοι πολίτες,

• Προγράμματα αντιμετώπισης του κοινωνικού αποκλεισμού και της περιθωριοποίησης των ψυχικά ασθενών,

• Βελτίωση των κτιριακών υποδομών στους χώρους που φιλοξενούνται οι ασθενείς,

• Ανάπτυξη κοινοτικής ψυχιατρικής με συμμετοχή πολυδύναμων επιστημονικών ομάδων, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των μη κυβερνητικών οργανώσεων και άλλων φορέων.

• Δημιουργία νέων ευκαιριών κοινωνικής επανένταξης των πασχόντων και στήριξης των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού.

Κλείνοντας, θέλω να τονίσω ότι το ολοκληρωμένο πρόγραμμά μας για την Υγεία είναι σίγουρα φιλόδοξο. Είναι όμως και προσωπικό μου στοίχημα. Ως ιατρός, θέτω ως στόχο επί των ημερών μου, η εικόνα της περίθαλψης των πολιτών να αλλάξει σημαντικά προς το καλύτερο. Είναι προσωπική μου δέσμευση, να κάνουμε ότι μπορούμε για να το καταφέρουμε.

Σας ευχαριστώ πολύ.