Φίλες και Φίλοι,

Να σας συγχαρώ πρώτα απ’ όλα για την πρωτοβουλία σας. Γίνεται ιδιαίτερα σημαντική σήμερα, που ο πολιτικός διάλογος δυστυχώς δεν βρίσκεται στα επίπεδα που εγώ τουλάχιστον θα επιθυμούσα.

Βλέπετε, από την μια η εμμονή συζήτηση γύρω από το παρελθόν, η προσπάθεια να στηριχθεί η σημερινή πολιτική επιβίωση ορισμένων σε διχαστικά και φοβικά μηνύματα, δεν επέτρεψε, παρά την μακρά προεκλογική εκστρατεία, να μπούμε στην ουσία των ζητημάτων που αφορούν την καθημερινότητα του Κύπριου πολίτη, αλλά και την ευημερία και ανάπτυξη της οικονομίας και του λαού μας.

Αν προσέξατε, ούτε καν από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, δεν γίνεται συζήτηση επί συγκεκριμένων πολιτικών. Προτιμάται η κοκορομαχία από την πολιτική και η επιφάνεια από τις συγκεκριμένες προτάσεις.

Όλες οι τάξεις του λαού, έχουν στερηθεί την παράθεση, αλλά και την αντιπαράθεση προτάσεων και επιχειρημάτων για το μέλλον του τόπου και των πολιτών. Ακόμη και η συζήτηση ενώπιον της ακαδημαϊκής κοινότητας μεταξύ των υποψηφίων, έχει τορπιλιστεί από την άρνηση συμμετοχής τους. Είναι με αυτό τον τρόπο πιστεύω, που η πολιτική μας διολισθαίνει από το συλλογικό όραμα στην προσωπική στρατηγική. Και είναι με αυτό τον τρόπο που οι πολίτες απαξιώνουν την πολιτική ως διεργασία.

Φίλες και Φίλοι,

Χαίρομαι ιδιαίτερα γιατί βρίσκομαι ενώπιον ενός τόσο απαιτητικού ακροατηρίου, όπως το δικό σας. Εσείς έχετε πετύχει την αντιπαράθεση προτάσεων και επιχειρημάτων, έστω και σε μονολόγους που διαδέχεται ο ένας τον άλλο. Είστε η ραχοκοκαλιά της οικονομίας μας και απέναντι σε εσάς ειδικά κανείς δεν μπορεί να μιλήσει εξωπραγματικά ή να συνθηματολογήσει ακατάσχετα.

Αυτό το γεγονός, επιτρέψτε μου να πω, κάνει το δικό μου έργο πιο εύκολο. Γιατί για μένα, ο πλούτος δεν είναι αμάρτημα, αλλά θεμιτή επιδίωξη. Γιατί η δική μου κοσμοθεωρία επιβάλλει ότι η ανάπτυξη και η κοινωνική συνοχή δεν μπορούν παρά να συνυπάρχουν. Κοινωνική συνοχή χωρίς ανάπτυξη, δεν μπορεί να επιτευχθεί.

Στην πατρίδα μας, κορυφαία πηγή ανάπτυξης και οικονομικής δραστηριότητας υπήρξε η τουριστική βιομηχανία. Ειδικά τις πολύ δύσκολες δεκαετίες του 80 και του 90, ο τουρισμός κράτησε την Κύπρο ψηλά. Δεν θα ήταν υπερβολή να παραδεχόμασταν ότι ένα μεγάλο μέρος της επιτυχίας της ένταξης στην Ευρώπη, οφείλεται στην τουριστική βιομηχανία.

Υπήρξε ο τουρισμός, η κότα με τα χρυσά αυγά. Τι γίνεται όμως σήμερα; Σήμερα ακριβώς, η συμβολή του τουρισμού στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν του τόπου, έχει μειωθεί σχεδόν κατά το 1/3.

Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί: Από το 2001 μέχρι το 2006, οι αφίξεις σημείωσαν κάμψη της τάξης του 11%. Ακόμα χειρότερα όμως, η κατά κεφαλή δαπάνη των τουριστών από 813.3 ευρώ που ήταν το 2001 μειώθηκε σε 702.3 ευρώ το 2006. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα τα έσοδα από τον τουρισμό να περιοριστούν από 1.3 δισεκατομμύρια λίρες που ήταν το 2001, στό 1 δισεκατομμύριο λίρες περίπου το 2006. Παρουσιάστηκε δηλαδή μια πτώση της τάξης του 19.2%. Παράδοξα, αυτό συμβαίνει σε μια εποχή που ο διεθνής τουρισμός έχει αυξηθεί και αυξάνεται ετησίως κατά 4%.

Συγκεκριμένα, η Ελλάδα που δεν είναι αναπτυσσόμενος τουριστικός προορισμός και που δεν μπήκε στον τουριστικό χάρτη τα τελευταία 20 η 30 χρόνια, γνώρισε μια αύξηση στις αφίξεις της τάξης του 50%. Η Αίγυπτος επίσης έχει σημειώσει αυξήσεις στις αφίξεις της τάξης του 100%.

Στην Κύπρο δυστυχώς διαπιστώνεται ότι η ποιότητα των επισκεπτών μας υποβαθμίζεται, ο μέσος όρος πληρότητας των ξενοδοχείων μας έχει περιοριστεί στο 41%. Πολλές μονάδες ήδη δεν είναι βιώσιμες.

Οι επιπτώσεις της εποχικότητας αντί να αντιμετωπίζονται, διογκώνονται. Η Κύπρος αδυνατεί να δώσει λύσεις σε συγκεκριμένα ζητήματα που χρειάζονται άμεση προσοχή, έχει γερασμένες ξενοδοχειακές μονάδες, έλλειψη ανταγωνιστικότητας, ελλιπή τουριστική υποδομή, αισχροκέρδεια εις βάρος των τουριστών, έλλειψη τουριστικής ταυτότητας, τοπικού χαρακτήρα, φιλοξενίας, αλλά και τουριστικής συνείδησης. Έχουμε αυξημένα τέλη αεροδρομίων και υπάρχει και ο ανταγωνισμός από τα κατεχόμενα.

Τα προβλήματα είναι πολλά και δημιουργούν ένα σύνολο αρνητικών συμπτωμάτων που συνεισφέρουν δραματικά στην υποβάθμιση της Κύπρου στην κατάταξη των τουριστικών πρακτόρων. Το είπα στο παρελθόν και χλευάστηκα αλλά επιμένω. Ο ήλιος δεν αρκεί. Χρειάζονται πολύ περισσότερα σήμερα για να αποτελέσουμε και πάλι ανταγωνιστικό τουριστικό προορισμό.

Και πάνω απ’ όλα χρειάζεται φαντασία, συντονισμός, όραμα και αποφασιστικότητα. Ο τουρισμός δεν θα σωθεί ούτε με ευχολόγια, ούτε με παυσίπονα που κατά καιρούς δίνονται.

Έχουν εκπονηθεί πολλά στρατηγικά σχέδια. Υπήρχε ένα δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης του τουρισμού, σχεδιασμένο από την προηγουμένη κυβέρνηση. Δεν εφαρμόστηκε. Η σημερινή κυβέρνηση κατέστρωσε πριν μερικά χρόνια στρατηγικά σχέδια, όχι μόνο ένα, αλλά και ένα ανά επαρχία. Επίσης δεν εφαρμόστηκαν.

Αυτή θα είναι η δική μου προτεραιότητα. Να εφαρμόσουμε επιτέλους τα στρατηγικά σχέδια που υπάρχουν. Κάτι όμως που για να γίνει πρέπει να επιτευχθεί δραστικά, η καλύτερη δυνατή συνεργασία μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών. Πάσχουμε δυστυχώς και σε αυτό τον τομέα από το σύνδρομο ενός κράτους που καλείται σήμερα να αντιμετωπίσει σύγχρονες ανάγκες, ενώ είναι δομημένο πάνω στα δεδομένα του παρελθόντος. Την έλλειψη του οριζόντιου συντονισμού.

Για αυτό το λόγο έχω εισηγηθεί, κατά την παρουσίαση της στρατηγικής μου για την μεταρρύθμιση και τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας ζωής, την δημιουργία υφυπουργείου τουρισμού. Το υφυπουργείο τουρισμού θα δημιουργηθεί και θα στελεχωθεί επί προεδρίας μου, από μία ευρείας αποδοχής προσωπικότητα, η οποία θα αναλάβει ακριβώς τον συντονισμό, του ΚΟΤ, του Υπουργείου Εμπορείου, του Υπουργείου Περιβάλλοντος, του Τμήματος Αρχαιοτήτων και του Υπουργείου Συγκοινωνιών. Να υπάρχει ο αρμόδιος. Ο υπεύθυνος για να εκτελείται η αποφασισμένη πολιτική.

Η έλλειψη οργανωμένων συγκοινωνιών όπως και κίνητρων τα οποία μπορούν να δοθούν για την φθηνή διαμετακόμιση των τουριστών είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστούν. Αναγνωρίζοντας αυτά τα κενά, είναι θέμα προτεραιότητας για μας η εφαρμογή των υφισταμένων στρατηγικών. Σήμερα, στοιχίζει λιγότερα σε ένα τουρίστα να έρθει από το Λονδίνο στο αεροδρόμιο Λάρνακας και περισσότερα να μετακινηθεί από το αεροδρόμιο Λάρνακας στην Πάφο.

Η σημερινή κυβέρνηση αποψίλωσε κάποια γραφεία του ΚΟΤ στο εξωτερικό. Δεν ξέρω ποια νοοτροπία μας κατακυρίευσε με την άνοδο της συγκυβέρνησης στην εξουσία και μας έπιασε η μανία να διαλύουμε αυτά τα γραφεία, τα οποία έχουμε τόση ανάγκη. Είναι αταλάντευτη η θέληση μου να επανέλθουμε στην αναβάθμιση των γραφείων του ΚΟΤ στο εξωτερικό.

Πως όμως διορθώνουμε τις αιτίες για τις οποίες έχει μειωθεί ο τουρισμός;

Πρώτα απ’ όλα αναβαθμίζοντας το προϊόν των προσφερόμενων υπηρεσιών. Λήφθηκαν αποφάσεις για παροχή κινήτρων που αφορούν την απόσυρση κλινών. Οι κανονισμοί δεν πέρασαν και γνωρίζετε το μεγάλο πρόβλημα που δημιουργείται με τα ξενοδοχεία που έχουν αποσυρθεί και μετατράπηκαν σε διαμερίσματα. Χωρίς σωστές προδιαγραφές, πωλούνται σήμερα ως διαμερίσματα οι διάφοροι όροφοι παραθαλάσσια, χωρίς πολεοδομικές άδειες και με τα πολύπλοκα προβλήματα τα οποία θα αρχίσουν να προκύπτουν.

Πιστεύω ότι οι ξενοδόχοι μας πρέπει να ενισχυθούν. Στην Ελλάδα λαμβάνουν ένα μεγάλο ποσοστό της δαπάνης για την αναβάθμιση των ξενοδοχείων από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην Κύπρο αντίθετα, ενώ υπήρχαν λεφτά από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τον σκοπό αυτό, δόθηκαν σχεδόν όλα τα κονδύλια σε άλλους τομείς της βιομηχανίας. Σήμερα, μόλις παραμονές εκλογών θυμήθηκε η κυβέρνηση να μιλήσει για 13 εκατομμύρια λίρες. Αυτό και μόνο το γεγονός καταδεικνύει έλλειψη αντίληψης των σημερινών πραγματικοτήτων.

Το κράτος, είναι σε θέση να βοηθήσει τους ξενοδόχους με πολλούς τρόπους. Εμείς έχουμε ήδη προτείνει:

• Την παροχή πολεοδομικών κινήτρων για όσους ξενοδόχους προχωρούν σε αναβαθμίσεις και ανακαινίσεις των μονάδων τους με αύξηση και ανάπλαση των κοινόχρηστων εσωτερικών και εξωτερικών χώρων. Η βοήθεια του κράτους θα είναι η πολεοδομική χαλάρωση για να μην υποστούν οι ξενοδόχοι απώλεια σε κλίνες που θα είναι ασύμφωνες απέναντι στην οικονομία της κλίμακας.

• Αλλά και την παροχή φορολογικών κινήτρων που να επιτρέπουν στα ξενοδοχεία να παραμείνουν ανοικτά και κατά την διάρκεια του χειμώνα.

Ο χειμερινός τουρισμός είναι μια από τις βασικότερες προτεραιότητες για ενίσχυση του τουρισμού. Γι’ αυτό έχω προτείνει να προσφέρουμε - τουλάχιστο κατά τη χειμερινή περίοδο - πολύ χαμηλά τέλη αεροδρομίων αποζημιώνοντας προς τούτο το στρατηγικό επενδυτή. Το ίδιο να ισχύει και για τους διοργανωτές ταξιδιών.

Χρειαζόμαστε ως Κύπρος, επαναφορά της ταυτότητας του κυπριακού τουρισμού. Να προωθήσουμε την ιστορία μας, τον πολιτισμό μας. Ο διεθνής τουρισμός έχει αλλάξει. Έχουμε σήμερα τον ιστορικό τουρισμό, είναι ο θρησκευτικός τουρισμός, είναι ο αθλητικός τουρισμός, είναι ο τουρισμός των ηλικιωμένων, αλλά και ο αγροτουρισμός που μπορεί να δώσει νέα πνοή στην ύπαιθρο και να ενισχύσει και τον εσωτερικό τουρισμό.

Το ότι μέρος της χορηγίας που δινόταν από τον ΚΟΤ για την οργάνωση πολιτιστικών και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων έχει αποκοπεί από το κράτος είναι κατ’ εμένα γεγονός απαράδεκτο που πρέπει να αποκατασταθεί.

Το δεύτερο που πρέπει να κάνουμε είναι να βελτιώσουμε την υποδομή της χώρας. Ξεκινήσαμε με τις μαρίνες επί κυβέρνησης Κληρίδη και η τότε αντιπολίτευση, προεξάρχοντως του ΑΚΕΛ, μας έλεγε ότι δεν θέλουν να εκχωρήσουν σε ιδιώτες τον φυσικό πλούτο του κράτους. Τώρα όλοι διερωτόμαστε που είναι οι μαρίνες. Γιατί καθυστερήσαμε τόσα χρόνια να καταλάβουμε την χρησιμότητα τους;

Το ίδιο και με άλλου είδους υποδομές. Όπως το καζίνο, όπως τα γκολφ. Ειδικά για τα γκολφ θέλω να τονίσω κάτι: Την μεγάλη προσοχή που πρέπει να δοθεί στον συσχετισμό των γηπέδων γκολφ με τις άδειες οικοδομής υπό μορφή χαριστική και δεύτερο, την ευθύνη που πρέπει να ανήκει στον ιδιοκτήτη για να λύσει το θέμα της παροχής νερού.

Τρίτο, έχουμε υποχρέωση να δούμε το ρόλο του προσωπικού που εργάζεται στις υπηρεσίες του τουρισμού. Σήμερα πολλοί υπάλληλοι στα ξενοδοχεία είναι ξένοι. Αυτοί πρέπει να εκπαιδευτούν κατάλληλα για να μπορούν να ανταποκρίνονται στην αξία της πατροπαράδοτης Κυπριακής φιλοξενίας και να επιδεικνύουν την κατάλληλη συμπεριφορά απέναντι στους ξένους που εξυπηρετούν. Το κράτος οφείλει να συνδράμει και να προχωρήσει στην διοργάνωση επιμορφωτικών σεμιναρίων για όσους προσφέρουν υπηρεσίες.

Τέταρτο, πολλοί τουριστικοί φορείς ζήτησαν την δημιουργία τουριστικής αστυνομίας. Εισηγούμαι όπως προσφερθούν στο αστυνομικό σώμα μετεκπαιδευτικά σεμινάρια, στην εκμάθηση ξένων γλωσσών, στην εκμάθηση συμπεριφοράς απέναντι στους τουρίστες, ακόμη και πολιτιστικά μαθήματα, τα οποία θα κάνουν κατάλληλο τον κάθε αστυνομικό. Ταυτόχρονα θα πρέπει να ενισχύσουμε την αστυνομία σε τουριστικούς χώρους, όπου το καλοκαίρι οι ανάγκες της αστυνόμευσης είναι πολύ μεγαλύτερες. Δεν μπορούμε να αφήνουμε την χώρα μας να διασύρεται με τόση ευκολία στο εξωτερικό.

Κυρίες και Κύριοι,

Έχω αναλύσει στον χρόνο που μου έχετε διαθέσει τις κύριες εισηγήσεις μου για να μπορέσει ο τουρισμός ξανά να αποτελέσει καμάρι και κύριο πυλώνα της Κυπριακής οικονομίας. Η «πρώτη ύλη» υπάρχει. Η ιδιωτική πρωτοβουλία στην χώρα μας έχει επανειλημμένα αποδείξει την ικανότητα της να εκμεταλλεύεται τις ευκαιρίες.

Αυτό που χρειαζόμαστε σήμερα είναι το κράτος να εκπληρώσει τον δικό του ρόλο και να μην περιμένει απλά να εισπράττει από τον τουρισμό. Να επενδύσει στην τουριστική βιομηχανία για να μπορέσει να πάρει πίσω και τα ανάλογα οφέλη.

Σας έχω δηλώσει την δική μου κοσμοθεωρία από την αρχή. Για να πετύχουμε κοινωνική συνοχή και ευημερία για το λαό μας, χρειάζεται ανάπτυξη σε γερές και όχι εφήμερες βάσεις. Δουλειά του κράτους είναι να παρέχει στην ιδιωτική πρωτοβουλία την στήριξη, τις προϋποθέσεις και τα εφόδια για να δημιουργούν ανάπτυξη.

Στην διάθεση σας…