Πολιτική Ιωάννη Κασουλίδη για τον Πολιτισμό

Η ανάπτυξη, αλλά και η ανάδειξη του Πολιτισμού στην Κύπρο πάσχει. Υστερούμε σαν χώρα στον ύψιστο τομέα που βοηθά την καλλιέργεια του πνεύματος, αλλά και την πρόοδο σε σημαντικούς οικονομικούς τομείς. Πέντε λόγοι προκαλούν αυτή την θλιβερή εικόνα:

1. Η προσέγγιση στα θέματα Πολιτισμού είναι επιφανειακή. Κυριαρχεί μια ελιτίστικη αντίληψη, πως αυτά τα καταλαβαίνουν λίγοι προνομιούχοι, και ότι ο πολύς κόσμος δεν ενδιαφέρεται καθόλου. Αυτό το σκεπτικό είναι λάθος.

2. Ο Πολιτισμός χρησιμοποιείται παρεπιπτόντως και ως δευτερεύον εργαλείο προβολής τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Αδικούμε τον τόπο μας με αυτό τον τρόπο.

3. Στον Κρατικό Προϋπολογισμό ο Πολιτισμός είναι ο φτωχός συγγενής. Τα κονδύλια που διατίθενται δεν συμβάλλουν στη δημιουργία βασικών έργων υποδομής, αλλά απευθύνονται κυρίως στη διαχείριση κάποιων τρεχουσών δραστηριοτήτων και εκδηλώσεων. Αυτός είναι ο λόγος που δεν έχουμε πολιτιστική ανάπτυξη.

4. Οι δραστηριότητες που έχουν σχέση με τον Πολιτισμό είναι τεμαχισμένες σε διάφορα υπουργεία και τμήματα. Αυτός είναι ο λόγος που δεν υπάρχει συντονισμός.

5. Η κυρίαρχη σήμερα αντίληψη θέλει να διατίθενται εκατομμύρια ευρώ από κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη δημιουργία πολυτελών κτηρίων βιτρίνας, όπως το Μέγαρο Πολιτισμού. Σε αυτά θα φιλοξενούνται κυρίως καλλιτεχνικά συγκροτήματα και εκδηλώσεις από το εξωτερικό. Δεν ισχυριζόμαστε ότι τα έργα αυτά είναι αχρείαστα. Δεν μπορούν όμως να λειτουργούν αυτοί οι σχεδιασμοί εις βάρος του υφιστάμενου πολιτιστικού μας πλούτου.

Για παράδειγμα, η Κρατική Βιβλιοθήκη σήμερα δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια αποθήκη με βιβλία και κιβώτια στοιβαγμένα. Αποθαρρύνονται οι όποιοι μελετητές να την χρησιμοποιούν, ενώ πολλά βιβλία έχουν ανεπανόρθωτα καταστραφεί από τις φυσιολογικές δράσεις πουλιών και τρωκτικών. Δεν τιμά την χώρα μας αυτή η εικόνα.

Η δική μας αντίληψη για τον πολιτισμό είναι πολύ πιο διευρυμένη. Δεν περιορίζεται σε ορισμένες κατηγορίες ανθρώπων και σε μερικές μόνο πλευρές της ζωής. Δεν είναι, όπως πιστευόταν παλαιότερα, ταυτόσημος με τη δημιουργία και διάδοση των Καλών Τεχνών και, επομένως, προσιτός μόνο στους λίγους προνομιούχους, αλλά βασικό και αναφαίρετο ανθρώπινο δικαίωμα. Αφορά όλους τους πολίτες. Αυτό, άλλωστε, δηλώνει η Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με τη διατύπωση: «Κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα ελεύθερα να συμμετέχει στην πολιτιστική ζωή της κοινότητας».

Όπως ο καθένας έχει το δικαίωμα για εκπαίδευση και εργασία, έτσι έχει και το δικαίωμα για τον πολιτισμό.

Βασική αρχή μας είναι ότι το Κράτος, σε συνεργασία με όλους τους παράγοντες που αναπτύσσουν πολιτισμό (άτομα, πολιτιστικά σωματεία, τοπική αυτοδιοίκηση, ιδιωτικά ιδρύματα), οφείλει να προσφέρει σε όλους τους πολίτες του τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες να προσεγγίζουν τα έργα της δικής τους, αλλά και ευρύτερα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας. Στα γράμματα, στη μουσική, στο θέατρο, στις καλές τέχνες, στον κινηματογράφο.

Αρχή μας είναι τα άτομα να διευκολύνονται να γίνουν όχι μονάχα ευαίσθητοι δέκτες, αλλά και φορείς πνευματικής δημιουργικότητας.

Να αποδεσμεύσουν, δηλαδή, και να εκφράσουν τη δημιουργικότητα που δυνάμει όλοι έχουν μέσα τους και την τάση για  επικοινωνία.

Σκοπός μας, η ενίσχυση, η ανάπτυξη, και η προβολή του πολιτισμού της Κύπρου. Η ενεργή συμμετοχή και εμπλοκή των πολιτών στην πολιτιστική ζωή και πολιτιστική κίνηση, καθώς και η στήριξη των ανθρώπων και των φορέων πολιτισμού.

Η Διακυβέρνησή μας δεσμεύεται να αλλάξει το σημερινό σκηνικό. Εμείς πιστεύουμε ότι οι δαπάνες για τον Πολιτισμό, όπως και για την Παιδεία, αποτελούν στην πραγματικότητα επένδυση. Εμείς, λοιπόν, επενδύουμε στον Πολιτισμό και προτείνουμε:

Τη δημιουργία Υφυπουργείου Πολιτισμού. Με τον τρόπο αυτό θα αντιμετωπιστεί ο πολυτεμαχισμός και θα υπάρξει ενοποίηση και συντονισμός των διαφόρων αρμοδιοτήτων. Στα διάφορα Τμήματα, πέρα από τους λειτουργούς που τα στελεχώνουν, δημιουργούμε συμβουλευτικά σώματα από εκπροσώπους πνευματικών σωματείων και ιδιωτικών ιδρυμάτων. Οι συμπολίτες μας με αποδεδειγμένη προσφορά στον κάθε τομέα πρέπει να συμμετέχουν και να εμπλέκονται στη διαμόρφωση της πολιτιστικής πολιτικής.

Όσον αφορά τα συγκεκριμένα έργα που σχεδιάζουμε, μεταξύ άλλων, να πραγματοποιηθούν σημειώνουμε:

Α.  Σχετικά με το βιβλίο

•    Ίδρυση Κρατικής Βιβλιοθήκης
•    Εκσυγχρονισμό υφιστάμενων βιβλιοθηκών και επέκτασή τους
•    Τεχνολογική δικτύωση και διασύνδεση των βιβλιοθηκών με τα εκπαιδευτικά ιδρύματα

Β. Αναβάθμιση της Εθνικής Πινακοθήκης και αναμόρφωση του χώρου για φιλοξενία συλλογών μοντέρνας τέχνης .

Γ. Δημιουργία ενός νέου Αρχαιολογικού Μουσείου και τη δημιουργική αναπαλαίωση και επαναχρησιμοποίηση  του παλαιού, με ωράρια που να εξυπηρετούν τόσο τον ντόπιο όσο και τον ξένο τουρίστα.

Δ. Υλοποίηση της δημιουργίας στέγης για τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου.

Ε. Δημιουργία στέγης για την ενίσχυση της Συμφωνικής Ορχήστρας και της Ορχήστρας Νέων.

Στ. Αποκέντρωση και  στέγαση δημοσίων υπηρεσιών και καλλιτεχνικών εργαστηρίων σε διατηρητέες οικοδομές, που αποτελούν μέρος της αρχιτεκτονικής παράδοσης του τόπου.

Ζ. Δημιουργία, σε συνεργασία με τους Δήμους και τις κοινότητες, Θεματικών Σχολών και Εργαστηρίων που ενδιαφέρουν τη νεολαία και το πλατύ κοινό (θεατρική έκφραση, χορός, εικαστική παιδεία, κινηματογράφος). Ενισχύουμε τη σύνδεσης της Εκπαίδευσης με τον Πολιτισμό σε πολλά επίπεδα.

Η. Αξιολόγηση και εκμετάλλευση του διαδικτύου για τον πολιτισμό. Αξιολόγηση και ιεράρχηση μηχανισμών ανεύρεσης προς όφελος της ενημέρωσης και δημιουργία διαδικτυακής ιστοσελίδας «Κυπριακού Πολιτισμού».

Θ. Ενθάρρυνση του Πανεπιστημίου Κύπρου για δημιουργία Σχολής Καλών Τεχνών και Σχολής Εφαρμοσμένων Τεχνών.

Ι. Δημιουργία ενός δοκιμαστικού Λυκείου Καλών και Εφαρμοσμένων Τεχνών σε κάθε πόλη.

ΙΑ. Δημιουργία προγράμματος ενθάρρυνσης (οικονομικής και πρακτικής) προσέλευσης του κοινού σε πολιτιστικές εκδηλώσεις.

ΙΒ. Πρόσβαση στην απόλυτη και αποτελεσματική εκμετάλλευση και αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών προγραμμάτων, αφού προηγηθεί ενημέρωση για πόρους, ταμεία, υποτροφίες και για την παρεχόμενη εκπαίδευση  και εξειδίκευση.

Η ενίσχυση της δημιουργικότητας, η επαφή με τα διαχρονικά, αλλά και τα σύγχρονα πολιτιστικά δημιουργήματα, η αυτογνωσία, με την ανίχνευση, η διατήρηση και προβολή της ταυτότητάς μας σε συνδυασμό με τη γνώση και τον σεβασμό των πολιτισμών των άλλων λαών και των δημιουργικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ των πολιτισμών, μια συνεχής διαδικασία.

Η οικοδόμηση της πολιτιστικής ταυτότητας και φυσιογνωμίας χρειάζεται να γίνει με γνώση, όραμα, προγραμματισμό, εισαγωγή και εμπέδωση θεσμών, δημιουργία υποδομών κτιριακών και όχι μόνο.

Η χρηματοδότηση θεμάτων πολιτισμού δεν είναι δαπάνη, είναι επένδυση για το μέλλον. Είναι καιρός να δούμε τα θέματα του πολιτισμού, ως βασικά αγαθά και όχι ως εκ περισσού ή ως είδος που αφορά τους ολίγους. Σε ένα κόσμο τεχνοκρατικό και τεχνολογικό ο πολιτισμός είναι το πεδίο διατήρησης του ανθρώπινου προσώπου.