ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ – ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

Φίλες και Φίλοι,

Ολόκληρο το κυβερνητικό μας πρόγραμμα, έχει έναν μεγάλο σκοπό: να κάνουμε την Κύπρο μας ένα σύγχρονο και ευρωπαϊκό κράτος. Πολύ σημαντικό ρόλο σε αυτή την κατεύθυνση, έχει η Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Στη σημερινή εποχή, οι ανάγκες επιβάλλουν οι τοπικές κοινωνίες να γίνονται όλο και πιο ισχυρές. Και η λήψη των αποφάσεων να έρχεται όλο και πιο κοντά στη βάση. Αυτό σημαίνει: αποκέντρωση της διοίκησης, ενίσχυση της αυτοδιοίκησης.

Δεν είναι μόνο μία προσωπική άποψη αυτό που σας λέω. Είναι κάτι πολύ περισσότερο: αυτό που μας διδάσκει η διεθνής εμπειρία. Στον 21ο αιώνα, είναι πλέον τόσο εδραιωμένη η ανάγκη οι τοπικές κοινωνίες να λειτουργούν δημοκρατικά και αποφασιστικά, που χωρίς ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά η Δημοκρατία. Στο Συμβούλιο της Ευρώπης επικρατεί η άποψη πως όσο πιο προηγμένη είναι η Τοπική Αυτοδιοίκηση σε μια χώρα τόσο πιο στερεωμένη είναι η Δημοκρατία σε αυτή την χώρα.

Στην Κύπρο του Τάσου Παπαδόπουλου, δυστυχώς οι τοπικές κοινωνίες δεν βρήκαν χώρο να αναπνεύσουν, πόσο μάλλον να αναπτυχθούν. Η Αυτοδιοίκηση ασφυκτιά μέσα στις αρτηριοσκληρωτικές δομές ενός κράτους που λειτουργεί ακόμα και σήμερα με κριτήρια και λογικές του χτες. Υπερενίσχυση της κεντρικής  εξουσίας, γραφειοκρατία, αδιαφάνεια, διαφθορά και κουμπαριές που γίνονται κινητήριος δύναμη της κρατικής μηχανής…

Αυτή η εικόνα πρέπει να αλλάξει. Και θα αλλάξει. Θέλω να σας δηλώσω υπεύθυνα ότι δεν θα μείνουμε μόνο σε διακηρύξεις και ευχολόγια. Με συνέπεια και ειλικρίνεια θα προωθήσουμε την ουσιαστική αναβάθμιση και ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Με στόχο πρώτον ο ίδιος ο θεσμός να λειτουργεί καλύτερα και αποδοτικότερα και δεύτερον να γίνουν πραγματικότητα έργα και δράσεις που θα κάνουν την καθημερινή ζωή όλων μας καλύτερη.

Οι προτάσεις μας είναι συγκεκριμένες και καλά μελετημένες. Βασίζονται σε 7 άξονες:

1.    Ουσιαστική οικονομική ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Για να αποκτήσει πραγματική αυτοδυναμία και να μπορέσει να φτάσει στην οικονομική αυτοτέλεια, πρέπει πρώτα να ενισχυθεί σοβαρά. Να αποκτήσει σταθερούς πόρους. Κι αυτό θα γίνει σε πρώτη φάση με την αύξηση της κρατικής χορηγίας και τη μεταφορά οικονομικών πόρων στα ταμεία των Δήμων και Κοινοτήτων.

2.    Εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης:
-         Παραχώρηση αρμοδιοτήτων σε τοπικό και επαρχιακό επίπεδο

-         Συγχώνευση των δύο χωριστών νόμων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση με ειδικές ρυθμίσεις
-         Θεσμοθέτηση της σύστασης και λειτουργίας των Ενώσεων Δήμων και Κοινοτήτων ώστε να καταστούν πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου
-         Συμπλεγματοποίηση υπηρεσιών και ομόρων Δήμων και Κοινοτήτων
-         Τερματισμό της κηδεμόνευσης των Τοπικών Αρχών μέσω της έγκρισης των προϋπολογισμών τους από το Υπουργικό Συμβούλιο
-         Συγχώνευση των δύο χωριστών Νόμων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση με ειδικές ρυθμίσεις
-         Σύσταση Ενιαίας Πολεοδομικής Αρχής και ενοποίηση της πολεοδομικής άδειας και άδειας οικοδομής
-         Ανάπτυξη των δικτύων δημόσιας συγκοινωνίας με τη χρήση ελκυστικών μαζικών συγκοινωνιών, όπως π.χ. μικρών λεωφορείων σε συνδυασμό με δίκτυο τραμ, χάραξης σχολικών διαδρομών στις πόλεις, δημιουργία πολυώροφων χώρων στάθμευσης στις πόλεις και περιφερειακών χώρων στάθμευσης
-         Δημιουργία Τοπικής Δημοτικής Αστυνομίας με διευρυμένες εξουσίες.

3.    Συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στην εκτέλεση μεγάλων αναπτυξιακών και κυβερνητικών έργων
Δεν είναι δυνατόν να κάνουμε έργα που είναι –ή μας φαίνεται ότι είναι- σημαντικά, χωρίς να ρωτάμε τις τοπικές κοινωνίες για το αν, πού και πώς πρέπει να γίνουν. Δεν είναι λογικό να τα υλοποιούμε χωρίς τη δική τους συμμετοχή. Συνεχώς βιώνουμε την κρατική αδυναμία να υλοποιηθούν γρήγορα μεγάλα κυβερνητικά και αναπτυξιακά έργα υποδομής, Χωροταξίας, Προστασίας του Περιβάλλοντος, Πολιτισμού, Αθλητισμού, Υγείας. Για όλα αυτά, η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να έχει και θα έχει συμμετοχή τόσο στο στάδιο της μελέτης όσο και στο στάδιο λήψης αποφάσεων.

4.    Θέσπιση δεύτερου βαθμού Αυτοδιοίκησης
Προχωρούμε στην αναβάθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την θεσμοθέτηση Δευτεροβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε επίπεδο Επαρχίας με εκλελεγμένα Επαρχιακά Συμβούλια.

5.    Καθιέρωση της άμεσης συμμετοχικής δημοκρατίας
Η Αυτοδιοίκηση μας δίνει τη δυνατότητα να εφαρμόσουμε μοντέλα συμμετοχής του πολίτη στα κοινά που μπορούν να εκπαιδεύσουν τον πολίτη, να αυξήσουν το ενδιαφέρον του και κυρίως να βελτιώσουν θεαματικά την κατάσταση στις τοπικές κοινωνίες. Οι ίδιοι οι πολίτες μπορούν να συζητούν και να αποφασίζουν πώς θα αντιμετωπίσουν τα προβλήματα της καθημερινότητάς τους. Τι προτείνουμε για να το κάνουμε αυτό;
- Συγκρότηση ενεργών δημοτικών συμβουλίων νεολαίας
- Εκλογή Συνοικιακών Συμβουλίων/Καθιέρωση Συνοικιακών Συνελεύσεων
- Διεξαγωγή Τοπικών Δημοψηφισμάτων

6.    Δράσεις που κάνουν τη ζωή του πολίτη καλύτερη και πιο εύκολη
-    Δημιουργία των κινητών γραφείων εξυπηρέτησης των πολιτών, με ιδιαίτερη αναφορά στις απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές.
-    Ενίσχυση της χρήσης νέων τεχνολογιών και του διαδικτύου ε
-    Παροχή κινήτρων για αναστροφή της στάσης της αστυφιλίας.
-    Μέτρα και δράσεις για την προστασία του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος.
-    Ανάδειξη της ιδιαίτερης πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής παράδοσης.
-    Προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας όπως ίδρυση βρεφοκομικών σταθμών, κέντρων ηλικιωμένων, χώρων περίθαλψης θυμάτων βίας κλπ.

7.    Στήριξη στους κατεχόμενους Δήμους και Κοινότητες
Οι κατεχόμενοι Δήμοι και Κοινότητες μας θα στηριχθούν στον υπέρτατο βαθμό.

Η ανυπαρξία άλλων πόρων υποχρεώνει στην παραχώρηση σταθερής κρατικής χορηγίας, η οποία κύρια θα δαπανάται για σκοπούς διαφώτισης, ενημέρωσης και συντήρησης της μνήμης και της ιδιαίτερης πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Το έργο που επιτελούν οι κοινοτάρχες μας δεν μπορεί να επαφίεται μόνο στο φιλότιμο και την αγάπη τους για τα κατεχόμενα εδάφη και χωριά μας. Θα στηρίξουμε το έργο τους με ουσιαστική αποζημίωση και δημιουργία γραφείων κατεχομένων κοινοτήτων.

Και όλα αυτά βέβαια, θα τα πραγματοποιήσουμε εφαρμόζοντας χωρίς παρεκκλίσεις τις αρχές μας για τη λειτουργία του σύγχρονου κράτους: με τον πολίτη στο επίκεντρο, με αίσθηση του δικαίου, με απόλυτη διαφάνεια, με αξιοκρατία και ισότητα ευκαιριών για όλους, με σύγχρονες δομές και αντιλήψεις.

Έχω δεσμευτεί απέναντι στον κυπριακό λαό ότι οι συνεργάτες μου και εγώ θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να φτιάξουμε, όλοι μαζί, την Κύπρο που μας αξίζει. Και θα τα καταφέρουμε!